Thác TÀ GỤ huyện Khánh Sơn

Thứ ba - 19/01/2016 15:34
Không những phải băng rừng, du khách đến thác Tà Gụ còn trải qua những giây phút mạo hiểm như bám rễ cây leo xuống, lội suối trơn trượt hay nhảy từ mỏm đá này đến mỏm đá khác.
Ảnh: Quốc Dũng
Ảnh: Quốc Dũng

             Ngày 18/12/2009, danh lam thắng cảnh thác Tà Gụ được UBND tỉnh Khánh Hòa xếp hạng di tích Lịch sử - Văn hóa cấp tỉnh, tại quyết định số 3286/QĐ-UBND.

            Trong tương lai không xa, đây sẽ là địa điểm thu hút du khách thích khám phá những bí ẩn của rừng nhiệt đới, leo trèo mạo hiểm, du lịch nghỉ dưỡng bởi cảnh vật nơi đây còn rất hoang sơ mà nên thơ, đầy quyến rũ.… của huyện Khánh Sơn nói riêng và tỉnh Khánh Hòa nói chung. Hiện nay, đã có một số dự án khai thác, phát triển du lịch nhằm thu hút du khách đến với Tà Gụ - Khánh Sơn nhưng chưa hoàn thành.
            Mặt khác, cùng với việc nuôi dưỡng, bảo vệ các loài sinh vật, nó góp phần lưu giữ các đối tượng nghiên cứu của các nhà khoa học về địa chất, khoáng sản, động vật học, thực vật học…
            Là khu vực rừng phòng hộ đầu nguồn nên thác Tà Gụ có ý nghĩa cung cấp nguồn nước, thực phẩm cho đồng bào Khánh Sơn, Ninh Thuận sinh sống và phát triển chăn nuôi, trồng trọt… Bên cạnh đó, nó góp phần cân bằng hệ sinh thái, nuôi dưỡng, bảo vệ các loại động, thực vật ở đây.
            Theo truyền thuyết kể lại rằng: trước năm 1909 thác Tà Gụ có tên gọi là Ru Gu. Khu vực thác có một loài chim Malai chuyên bắt người. Vì vậy, khi đến gần khu vực thác mọi người không được ngáp hay huýt sáo, chim Malai phát hiện ra sẽ bắt ăn thịt nên không ai dám đến gần khu vực thác. Một ngày nọ, có một người phụ nữ ẵm con lên rẫy làm nương, đến gần khu vực thác lấy nước liền bị con chim Malai bắt mất người con, từ đó về sau hễ người nào ẵm con đến gần thác là người con đều bị chết. Vì vậy, người dân cho rằng chính con chim  Malai là thủ phạm gây ra cái chết đó. Lúc này trong làng có một ông thầy cúng, ông đã làm lễ cúng cầu trời trừng trị con chim Malai để người dân được sống yên ổn làm ăn. Sau đó, sấm chớp nổi lên, trời đổ cơn mưa và sét đánh vào khu vực thác làm đá bay tứ tung, tạo thành một hồ nước lớn trên thác, còn con chim Malai chết. Từ đó, mọi người yên tâm vào thác săn bắn, hái lượm.
            Danh lam thắng cảnh thác Tà Gụ có giá trị cả về các mặt lịch sử, văn hóa và khoa học. Với đặc điểm nằm ở khu vực rừng núi của huyện miền núi Khánh Sơn, danh thắng gắn với quá trình tạo sơn của tự nhiên; gắn với lịch sử phát triển, tồn tại của cư dân bản địa là đồng bào dân tộc Raglai đã sinh sống và phát triển bao đời trên mảnh đất này. Trong quá trình đó, họ đã có những truyền thuyết gắn với thác Tà Gụ nói riêng, mảnh đất Khánh Sơn nói chung.
Đến thác thứ hai, phía bên trái có vỉa đá chồm ra khá lạ mắt, nếu bất chợt gặp cơn mưa rừng thì đây là chỗ trú mưa lý tưởng và an toàn. Sau đó, càng đi lên phía trên khe suối càng hẹp lại và khó đi lại.
            Tuy là khu vực rừng núi, thác ghềnh nhưng ở đây chúng ta có thể cắm trại, vui chơi bởi đá ở đây khá bằng phẳng, dễ đi lại và có các tán cây rừng che bóng. Ở hồ thứ hai khá rộng và là chỗ lý tưởng để vui đùa dưới nước.
            Mặt bằng thứ hai này, ngoài một thác nhỏ chúng ta gặp lúc đi lên ở bờ đá, còn có hai hồ và hai thác nữa. Ngoài ra, còn có các hồ và thác nhỏ. Dưới các hồ nước nhỏ vẫn có những đàn cá suối bơi lội tung tăng chứng tỏ môi trường ở đây rất trong lành để các loài động thực vật sinh sôi, phát triển.
            Lên đến khu vực phía trên rộng chừng vài trăm mét. Nếu phóng tầm mắt ra xa, bạn sẽ thấy bốn bề rừng núi nhấp nhô, xanh biếc, nối liền với màu trời trong xanh, điểm những đám mây trắng bạc đầu. Xung quanh, thỉnh thoảng lại gặp những hố nước nhỏ như những bồn tắm xinh xinh của các tiên nữ cõi thần tiên. Bên phải là những gốc cây cổ thụ khiến như ta đang lạc vào cánh rừng nguyên sinh còn hoang sơ chưa in dấu chân người.
            Men theo bờ đá dốc, giữa hai bên bờ đá là khe nước khá hẹp và sâu, có thác nước nhỏ. Chúng ta lại đi theo lối mòn của sườn núi bên phải sẽ lên đến mặt bằng thứ hai. Lên phía trên này thật phù hợp với những ai ưa thích khám phá mà không quá mạo hiểm. Với lối mòn nhỏ, thoai thoải phải bám vào cây dây leo to như dây thừng, thỉnh thoảng lại gặp cây Phong lan tầm gửi, hay vài ba chú Bướm rừng vờn nhau khoe sắc trong nắng.
            Phía trên thác: men theo lối mòn nhỏ phía bên phải thác, cách chừng 30 mét, chúng ta đi lên phía trên. Nếu ai chưa một lần đến đây và không có người hướng dẫn thì sẽ không biết đường đi lên phía trên để khám phá thêm những nét đẹp của khu vực thác Tà Gụ còn hoang sơ này.
            Thác Tà Gụ: có thể xem là thác nước cao nhất của Khánh Hòa. Đến nay chưa có ai đo đạc chính xác nhưng người ta ước chừng nó cao tầm 40 mét. Thác nước chảy mạnh bốn mùa, nhất là vào mùa mưa thác nước ầm ầm và không ai dám đến gần khu vực thác. Nhìn thác nước chảy ầm ầm trông như vòi rồng phun khói trắng.
            Theo các cụ già kể lại: dưới lòng thác có đường nước ngầm chảy nên mặt lòng hồ không tràn nước dù thác nước chảy mạnh, lưu lượng lớn. Vào lúc giữa trưa, mặt trời lên cao, ánh nắng kết hợp với những đám mây nước bay ra liên tục từ thác tạo thành những cầu vồng nhỏ, ngắn mà chúng ta vẫn thấy sau những cơn mưa.
            Tiếp đến là thác nhỏ: thác chỉ cao vài mét nhưng nước chảy khá mạnh và rêu dễ trượt. Hai bên thác có các phiến đá lớn, khá bằng phẳng, cứ như thể tạo hóa ban tặng chúng ta làm chỗ dừng chân sau một lúc trèo đá, lội suối. Với những ai chưa một lần đến thác Tà Gụ và không có người chỉ lối thì thường dừng chân tại đây tắm suối, ngắm thác.
            Hồ “không đáy” là hồ nước sâu nên người dân địa phương quen gọi như vậy. Hồ cách thác khoảng 50m. Lòng hồ khá rộng, nên để đi vào thác chúng ta phải men theo đường mòn trên sườn núi khoảng 20m, rồi cắt qua hồ bằng cách đi trên các phiên đá. Nước hồ trong, mát lạnh và có thể nhìn thấy những con cá nhỏ bơi lội tung tăng trong làn nước mát. Dưới hồ có các loại cá nước ngọt như: cá Trắng, cá Trầu đá, cá Kìm.. Cua, Ếch rừng… Cá Trầu đá được xem là đặc sản của Tà Gụ. Loại cá này nấu với lá Chân vịt hoặc lá Giang thành món canh chua hấp dẫn thực khách phương xa. Còn loại cá Trắng có kích thước lớn hơn, nhưng khó đánh bắt.
            Hồ thứ nhất: đi bộ từ ngoài vào tầm 50m chúng ta gặp hồ đầu tiên, nhưng đi vào thác chúng ta men theo các phiến đá bên phải để đi vào.
            Phía dưới thác: gồm ba hồ, một thác nhỏ và thác chính, thứ tự từ ngoài vào: hồ một, hồ “không đáy”, thác nhỏ, hồ “nước ngầm”, thác chính (thác Tà Gụ).
            Tuy xem là hai mặt bằng nhưng đây là nơi thác đá nên không thật sự bằng phẳng mà đường dốc lên dần, mấp mô. Đây lại là vùng rừng đầu nguồn còn hoang sơ, chưa khai thác du lịch nên đường đi đến thác phải men theo bờ đá gập ghềnh, mấp mô, dễ trơn trượt.
            Khu vực thác Tà Gụ nhìn chung có hai mặt bằng, mặt bằng thứ nhất ở phía dưới thác và khu vực thứ hai ở phía trên thác và có đường đi lên nhưng đi lại khó khăn, phải leo men theo bờ đá và sườn dốc.
            Thác Tà Gụ nằm trong khu vực rừng phòng hộ đỉnh đèo Khánh Sơn của sông Tô Hạp. Từ Ủy ban nhân dân xã Sơn Hiệp đi qua bảy tràn nước, gọi là tràn Tà Gụ. Các tràn này xe thường chỉ đi qua được vào mùa khô khoảng từ tháng 1 đến tháng 8, còn vào mùa mưa, nước lũ từ các thác nước trên các triền núi đổ xuống chảy qua tràn, có khi cuốn trôi các tràn nên xe và người không thể qua lại, gây nên lũ, lụt cục bộ. Hiện nay, xã Sơn Hiệp có bảo vệ khu vực thác và rừng phòng hộ, đồng thời trông giữ xe khi có khách du lịch và nhắc nhở du khách trong công tác bảo vệ rừng như: không đốt lửa, không chặt phá, đánh bắt lâm sản… Đến gần khu vực thác có đội chốt quản lý không cho người dân khai thác lâm sản.
             Theo người dân địa phương đầu nguồn thác Tà Gụ là Hòn Bà, thác Tà gụ chảy về nhập sông Tô Hạp. Sông Tô Hạp là một trong những con sông chính của Khánh Hòa, có phần thượng lưu dài 23km, chảy trong địa phận của tỉnh Khánh Hòa còn phần hạ lưu lại chảy trong địa phận của tỉnh Ninh Thuận. Đây là con sông duy nhất của tỉnh Khánh Hòa chảy từ đông sang tây. Hòn Bà là một trong những đỉnh núi cao của tỉnh Khánh Hòa, có nhiều mưa nên có lẽ nhờ thế mà nước ở thác Tà Gụ chưa khi nào cạn, chảy quanh năm với lưu lượng lớn, thác chảy mạnh. Hòn Bà có nhiều cây Sồi, Tô Hạp, Phong Lan, Dâu Tây, Chim, Khỉ…
17’ kinh đông. Là vùng núi rộng, có độ cao trung bình 400m so với mặt biển, có nhiều đỉnh núi cao nên sương mù và thời tiết mát lạnh gần như quanh năm.o41’ đến 109o10’40” vĩ độ Bắc và 108o48’30” đến 12o            Khánh Sơn nằm ở vùng núi phía tây – tây nam và phía nam của Khánh Hòa, nằm trong vĩ độ 11
            Từ thành phố Nha Trang, đi đường quốc lộ I vào thành phố Hồ Chí Minh, đến thị xã Cam Ranh, rẽ phải theo đường tỉnh lộ 9, đi khoảng 38 km là đến thị trấn Tô Hạp, đi tiếp khoảng 10 km là đến thác Tà Gụ.
            Thác Tà Gụ thuộc thôn Tà Gụ, xã Sơn Hiệp, huyện Khánh Sơn, là huyện miền núi phía Tây tỉnh Khánh Hòa.
Danh lam thắng cảnh Thác Tà Gụ còn có tên gọi khác: Thác Ta Gu, thác Ru Gou, thác Ru Gu. Theo tiếng Raglai, chữ Ta có nghĩa là đá, chữ Gu có nghĩa là đứng, hai chữ đó có nghĩa là đá đứng, nhưng phiên âm ra mọi người quen đọc là Tà Gụ và tên gọi này đã trở nên phổ biến hiện nay.           

                                                                                                                                                   

Tác giả bài viết:  Nguyễn Thị Hồng Tâm

Tổng số điểm của bài viết là: 10 trong 2 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 2 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

Giới thiệu về TTVHTT Khánh Sơn

Trung tâm Văn hóa Thể thao huyện Khánh Sơn được thành lập theo Quyết định số 5792/QĐ-UB ngày 12 tháng 12 năm 1997 của UBND tỉnh Khánh Hòa. Sau khi được thành lập Trung tâm VHTT và Phòng Văn hóa thông tin huyện Khánh Sơn có chung ban lãnh đạo. Năm 2011 Trung tâm VHTT huyện Khánh Sơn chính thức...

Thăm dò ý kiến

Lễ Bỏ mả của người Raglai ở huyện Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hòa được xếp vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình Tập quán xã hội và tín ngưỡng năm nào?

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây